Optymizm konsumencki, Donald Trump oraz inne uwarunkowania

10 lipca 2017

Stopy procentowe

Nie ma obecnie potrzeby dokonywania zmian stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. To moje przekonanie wynika z korzystnej oceny sytuacji makroekonomicznej oraz wniosków, które wyciągam na podstawie analizy najnowszej projekcji inflacji oraz PKB. Odnotowujemy wysoki poziom nastojów konsumenckich, co np. dla mnie ma kluczowe znaczenie. Warto bowiem pamiętać o tym, że sama dynamika PKB nie jest celem samym w sobie. Ważniejsze jest to, aby obywatele byli zadowoleni, aby poziom nastrojów konsumenckich był wysoki. Z tego też powodu obecny poziom stóp procentowych stwarza realną szansę na dalszą poprawę sytuacji gospodarczej w naszym kraju. Niskie, także w ujęciu realnym, stopy procentowe powinny sprzyjać ożywieniu inwestycji.

Wizyta prezydenta USA oraz decyzja agencji Fitch

Udana wizyta prezydenta USA Donalda Trumpa w Polsce może być także zachętą dla inwestorów zagranicznych. Sojusz ze Stanami Zjednoczonymi zwiększa nasze bezpieczeństwo. W pozytywnym kierunku może oddziaływać także ocena agencji ratingowej Fitch, która potwierdziła długoterminowy rating Polski na poziomie ,,A minus” a zwłaszcza obniżenie przez nią prognozy deficytu sektora finansów publicznych dla naszego kraju na 2017 r. do 2,6 proc. PKB z 3,0 proc. PKB.

Optymizm, ale i pamięć o zagrożeniach

Jest więc realne, że w tym roku zwiększy się poziom dynamiki inwestycji zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Jestem sporym optymistą, zważywszy także na to, że poziom stopy bezrobocia jest relatywnie niski. Oczywiście zawsze warto pamiętać o zagrożeniach, ażeby móc politykę pieniężną jeszcze bardziej doskonalić.

Uspokojenie sytuacji na terenie UE

Warto zawsze analizować czynniki ryzyka. Jednym z nich jest ewentualna kontynuacja procesów destabilizacyjnych na terenie Unii Europejskiej. Organizacja ta z uwagi na swój między- i ponadnarodowy charakter cechuje się genem niestabilności. Mimo wszystko warto jednak, aby owa niestabilność także w tej mierze ulegała zmniejszeniu. Wydaje się, że do zmniejszenia owej niestabilności dochodzi. Przyzwyczajamy się prawdopodobnie już do perspektywy wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej.

Rola patriotyzmu gospodarczego

Wydaje się, że rośnie przekonanie o potrzebie promowania patriotyzmu gospodarczego. Dostrzegam to także jako naukowiec. Uważam za korzystne zwiększenie udziału instytucji finansowych znajdujących się pod kontrolą kapitału polskiego w sektorze bankowym. Docenić należy w tej mierze zarówno przemiany własnościowe w banku PeKaO, jak również np. rolę pełnioną przez sektor bankowości spółdzielczej. Uważam, że bankowość spółdzielcza ma do odegrania ważną rolę jako istotny segment sektora bankowego. Wypełnia ona bowiem także te funkcje, które stanowią uzupełnienie funkcji pełnionych przez bankowość komercyjną.

Spadek presji inflacyjnej

Cieszy mnie wyhamowanie procesów inflacyjnych. Osobiście wiąże je m. in. ze spadkami cen ropy naftowej. Uważam, że jest dość realne, że spadki cen ropy naftowej będą kontynuowane. Przekonuje mnie do tego analiza techniczna ceny ropy naftowej. Analizę techniczną uważam za bardzo ważny instrument dokonywania prognoz, oczywiście pod warunkiem, że będzie ona rozsądnie stosowana. Sytuacja, w której przyśpieszeniu tempa wzrostu gospodarczego towarzyszy osłabienie presji inflacyjnej jest dla naszego kraju bardzo korzystna. Sytuację tą określiłbym nawet mianem optymalnej lub przynajmniej bliskiej optimum.

Uwarunkowania walutowe są bardzo ważne

Myślę, że Polacy mogą być optymistami. Polska polityka pieniężna wywiera znaczny wkład w rozwój gospodarczy naszego kraju. Bardzo mnie to cieszy jako zwolennika utrzymania polskiego złotego jako naszej waluty narodowej. Warto pamiętać, że interwencje walutowe znajdują się w arsenale instrumentów NBP. O fakcie możliwości stosowania interwencji walutowych wspomniano w poprzednich latach w ,,Założeniach polityki pieniężnej”. Zdecydowanie popieram tego typu podejście, w myśl którego interwencje walutowe są dopuszczalne jako element polskiej polityki pieniężnej.

Używając pewnej przenośni można powiedzieć, że Interwencje walutowe są swoistym polskim toporem, który można wykorzystać do rozcinania krajowych makroekonomicznych węzłów gordyjskich, jeśli się one pojawią. Pragnę zdecydowanie to podkreślić. Warto więc aby ogromny wewnętrzny spokój zachowali polscy eksporterzy. Wedle badań NBP poziom kursów walutowych jest korzystny dla polskiego eksportu. Nasz bank centralny czuwa i badania na temat opłacalności kursu walutowego są z żelazną konsekwencją prowadzone. Jest to bardzo dobra wiadomość.

Stabilność jako atut w polskiej polityce pieniężnej

12 czerwca 2017

Potrzeba obrony waluty narodowej

Dziękuję wszystkim analitykom, ekonomistom bankowym, blogerom giełdowym oraz wszystkim innym Polkom i Polakom, którzy propagują wiedzę o polskiej polityce pieniężnej. Uważam, że stoi przed nami ogromnie ważne zadanie. Apeluję o to, abyśmy ze wszystkich sił starali się o zachowanie  złotego jako polskiej waluty narodowej, przejawiając oczywiście należny szacunek dla osób o innych poglądach. Stawka w tej grze jest zbyt wielka, aby nie zdobywać się w tej sprawie na szczególną wytrwałość i determinację. Jestem przekonany, że płynny kurs walutowy wzbogacony o możliwość dokonywania interwencji walutowych służy polskiej gospodarce.

NBP działając na odcinku polskiej polityki pieniężnej dba o stabilność  sektora finansowego. Zbierane są odpowiednie informacje o sytuacji w różnych segmentach systemu finansowego. Każda kolejna rocznica utworzenia Banku Polskiego przypomina nam o zasługach Władysława Grabskiego. Warto o nich pamiętać. Mówię o tym także dlatego, że nastroje włodarzy polskiej polityki i ich wiara w siłę Polski mają ogromne znaczenie gospodarcze.

Ogólna sytuacja gospodarcza

Sytuacja gospodarcza w naszym kraju jest dobra. Nie powinno to nas jednak usypiać. Trzeba każdego dnia czynić wszystko, aby była ona jeszcze lepsza. Rada Polityki Pieniężnej prowadzi stabilną, odpowiedzialną politykę. Cieszy mnie sukcesywny wzrost optymizmu polskich konsumentów. Spada skłonność do emigracji. Nasi rodacy coraz bardziej dostrzegają swoje szanse na rozwój w Polsce.

Prowadzona polityka prorodzinna wspiera konsumpcję prywatną a sytuacja budżetowa znajduje się pod kontrolą. Podtrzymuję swój wyrażany w poprzednich wypowiedziach pogląd o realnej perspektywie spadków cen ropy naftowej, co powinno przyczyniać się do obniżenia natężenia procesów inflacyjnych w naszym kraju, które i tak nie jest znaczące.

Rynek akcji

Bardzo dobrze wygląda sytuacja na polskim rynku akcji. Polski WIG 20 był jednym z najsilniejszych indeksów na świecie w tym roku. WIG 20, a także WIG okazały się być od końca poprzedniego roku do 9 czerwca 2017 mocniejsze od amerykańskiego indeks S&P 500, niemieckiego indeksu DAX 30, japońskiego indeksu NIKKEI 225 oraz np. węgierskiego indeksu BUX i brazylijskiego indeksu Bovespa. Pojawiają się uzasadnione opinie o szansach na nowe emisje akcji spółek notowanych na giełdzie warszawskiej. To samo w sobie buduje optymizm i powoduje, że polscy przedsiębiorcy mogą z ufnością patrzeć w przyszłość. Jestem z tego bardzo zadowolony.

Uwagi krytyczne

Należy być jednak czujnym i wsłuchiwać się w uwagi krytyczne dotyczące uwarunkowań krajowej sytuacji makroekonomicznej. Trzeba bowiem z nich korzystać, aby każdy aspekt polskiej polityki gospodarczej udoskonalić.

Stopy procentowe

Pragnę uspokoić moich rodaków. NBP czuwa i czyni wszystko aby służyć polskiej gospodarce. Oczywiście są pewne wyzwania. Dynamika nakładów inwestycyjnych jest wciąż dość niska. Musimy się temu uważnie przyglądać. Na razie jednak nie widzę potrzeby szybkiego powrotu do dyskusji o obniżce stóp procentowych. Z drugiej strony perspektywa zaostrzania polityki pieniężnej także wydaje się być odległa. Nie wykluczam, że stopy procentowe nie ulegną zmianie także w całym 2018 roku.

Stabilność w poityce pieniężnej jako nasz polski atut

Od ponad przeszło 2 lat stopy procentowe NBP kształtują się na stabilnym poziomie. To cieszy. W sytuacji gdy EBC, Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych oraz wiele innych banków centralnych zmuszone były w tym okresie dokonywać zmian stóp procentowych nasz kraj jest oazą  stabilności w zakresie polityki pieniężnej. Możemy być z tego dumni.

Potrzeba współpracy rządu z bankiem centralnym

We współczesnym świecie, gdy często obserwujemy skłonność do walki tak cenna jest każda forma współpracy między polskimi instytucjami. Z tego powodu zawsze podkreślam potrzebę współdziałania między rządem a bankiem centralnym. Oczywiście należy pamiętać o niezależności obu instytucji. To wszystko jest ważne.

Etos zawodu uczestnika rynku finansowego

Odwołam się do przykładu ze swojej praktyki inwestycyjnej. Kiedy nie byłem jeszcze członkiem Rady Polityki Pieniężnej inwestowałem na polskim rynku akcji i rynku kontraktów terminowych na indeks WIG20. Teraz oczywiście tego już nie czynię. Natomiast to inwestycyjne doświadczenie nauczyło mnie, że w każdej godzinie, czy wręcz minucie a czasem nawet sekundzie trzeba być bardzo skoncentrowanym !. Taka postawa bardzo przydaje się w życiu publicznym.

Chcę w tym momencie zwrócić  się do wszystkich osób mających praktykę inwestycyjną: jesteście Polsce bardzo potrzebni. Często dzieje się tak, że określony zawód wiąże się z pewnym etosem, pewnym szczególnym powołaniem, potrzebą wykształcenia szczególnych cech. Pracując w RPP przekonuję się, jak bardzo doświadczenie inwestycyjne, zrozumienie sposobu funkcjonowania rynków finansowych może pomóc we wnoszeniu swego wkładu w funkcjonowanie NBP. Nie przesadzę, jeżeli powiem, że w NBP jesteśmy jak jedna wielka polska biało-czerwona drużyna. Swoją wypowiedzią chcę jasno powiedzieć uczestnikom polskiego rynku kapitałowego i polskiego rynku obligacji: bodźce spokojni: NBP prowadzi rozważną, stabilną, czujną politykę pieniężną.

Ryzyko rozpadu UE spadło

Jednakowoż zawsze staram się pamiętać także o ewentualnych zagrożeniach dla polskiej gospodarki. Jednym z nich byłaby kontynuacja rozpadu Unii Europejskiej a także i na ten scenariusz musimy być przygotowani. Trzeba być bowiem gotowym na każdy negatywny scenariusz przygotowując różne plany. Przyznam, jednak, że uważam na razie prawdopodobieństwo rozpadu UE za nikłe.

Znaczenie czynników makroekonomicznych w przyszłości

W swoich refleksjach o polskiej polityce pieniężnej będę w przyszłości  zwracać uwagę na te wszystkie wskaźniki, które prezentują różne aspekty nastrojów uczestników życia gospodarczego w naszym kraju. Obserwować będę więc np. wskaźnik PMI dla polskiego przemysłu, wskaźniki nastrojów konsumentów, sytuację na polskim rynku akcji. Będzie to dla mnie bardzo ważne.

Powyższy tekst jest pełną wersją wywiadu jaki udzieliłem dla PAP w dniu 12 czerwca 2017 roku

Dr hab. Eryk Łon, prof. nadzw. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

Jestem naukowcem polskim, więc mam obowiązki polskie

30 stycznia 2017

Bieżąca sytuacja gospodarcza.
Sytuacja w polskiej gospodarce jest generalnie korzystna. Tempo wzrostu gospodarczego kształtuje się na dość wysokim poziomie. Sytuacja na rynku pracy ulega dalszej poprawie. Pewnym niepokojem może napawać sytuacja w zakresie inwestycji. Sadzę, że pewne pogorszenie dynamiki nakładów inwestycyjnych ma charakter przejściowy. Zakładając, że występuje silny trwały pozytywny związek pomiędzy zachowaniem krajowego indeksu rynku akcji a przyszłymi miarami krajowej aktywności gospodarczej można spodziewać się, że trwający od połowy stycznia 2016 wzrost Warszawskiego Indeksu Giełdowego doprowadzi do tego, że tempo wzrostu gospodarczego w naszym kraju zacznie się poprawiać. Dostrzegamy pierwsze pozytywne efekty programu 500+. Zmniejsza się np. skłonność do emigracji. Rośnie poparcie dla idei patriotyzmu gospodarczego. Te wszystkie pozytywne sygnały trzeba przelać w kolejne wyzwania i w kolejne sukcesy.

Stopy procentowe
Warto jednak być bardzo czujnym. Nie można moim zdaniem podejmować żadnych działań, które mogłyby wywołać potencjalny niepokój u przedsiębiorców planujących swoje inwestycje. Nie należy także zniechęcać osób kierujących większymi podmiotami gospodarczymi do inwestowania. W tym kontekście bardzo ważne jest także utrzymywanie wciąż łagodnej, ekspansywnej polityki pieniężnej. Jestem zdania, że taki właśnie, czyli łagodny charakter polityki pieniężnej z biegiem czasu przyczyni się do ożywienia nakładów inwestycyjnych. Zdecydowanie bowiem wyrażam przekonanie o dużych możliwościach, jakie posiada nasz polski bank centralny. Jestem głęboko przekonany, że decyzje Narodowego Banku Polskiego wywierają i wywierać będą istotny wpływ na postępowanie podmiotów gospodarczych funkcjonujących w naszym kraju. Uważam, że nie ma na razie potrzeby obniżania stóp procentowych, ale gdyby potrzeba taka pojawiła się nie mógłbym wahać się przy rozpatrywaniu wniosku o redukcję stóp procentowych.

Patriotyzm jako motor rozwoju gospodarczego
Najważniejsze jest zawsze dobro Polski. Choćby nas namawiano do wierności wobec Unii Europejskiej zawsze i ciągle przypominać będę słowa naszego wielkiego rodaka prymasa Tysiąclecia kardynała Stefana Wyszyńskiego, który powiedział: „Pierwsza nasza miłość po Bogu to Polska”. Ta sprawa wbrew pozorom ma ogromne znaczenie. Bez silnej motywacji patriotycznej nie uczynimy nic pożytecznego i wielkiego także w sferze gospodarczej.

Rola kapitału społecznego
Wiele mówi się o budowie kapitału społecznego. Zauważyłem, że tego typu głosy pojawiają się wśród polskich ekonomistów. Są to głosy cenne. Budowa kapitału społecznego wymaga budowy wzajemnego zaufania między naszymi rodakami. Jest to bardzo potrzebne w kontekście budowania trwałych i stabilnych form współpracy w sferze gospodarczej. Jest to więc ważne, także z ekonomicznego punktu widzenia. Mówi się wiele o tzw. barierach rozwoju, o pułapkach średniego poziomu w zakresie PKB czy też także PNB na 1 mieszkańca. Budowa kapitału społecznego ma ogromne znaczenie. Z tego punktu widzenia (i mówię to z pełną odpowiedzialnością) wielkie znaczenie ma proces repolonizacji mediów.

Edukacja promująca ducha współpracy
Mówi się ostatnio o wolności mediów. Warto jednak pamiętać także o wolności dziennikarza, o jego odpowiedzialności społecznej, o jego sumieniu (o czym wspominał biskup Ignacy Dec na łamach ,,Naszego Dziennika”). Bardzo ważne jest to, aby zachęcać do uważnej lektury tekstów i wypowiedzi papieża Franciszka poświęconych roli mediów. Wbrew pozorom ma to olbrzymie znaczenie także w sferze gospodarczej. Uważam bowiem, że budowanie atmosfery współpracy na podglebiu duchowości chrześcijańskiej jest szansą dla Polski. Jest to wielkie zadanie szkół polskich: podstawowych, średnich i wyższych. Budowanie ducha współpracy także w sferze gospodarczej to ważne zadanie również dla pracowników mediów działających na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Katolicka nauka ekonomiczna wartościowym elementem ogólnej myśli ekonomicznej
Na użytek osób, które mogłyby mieć wątpliwości, co do zasadności tych postulatów odpowiadam: czyż nie powinniśmy korzystać z bogatego skarbca Katolickiej Nauki Społecznej ? Czyż to nie w tej nauce tkwią zdrowe ziarna służące rozwiązaniu naszych problemów, w tym gospodarczych ? Czy wolno nam na ten temat milczeć ? Uważam, że absolutnie nie. Odrzucam taką koncepcję polskiego ekonomisty zgodnie, z którą ów zawód wykonywany jest czysto mechanicznie w sposób bardzo suchy bez należytej staranności o uzyskanie głębokiego duchowego podglebia do swoich rozważań, bez podglebia patriotycznego. Musimy o tym pamiętać. Zmarł ostatnio nagle w wypadku pewien zasłużony polski parlamentarzysta. Ten fakt to swoiste ostrzeżenie, że być może nie mamy zbyt dużo czasu. Nie wolno go zmarnować. Kto ma o tym mówić, jak nie właśnie polscy ekonomiści ?

Potrzeba współpracy banku centralnego z rządem
Chcę jasno powiedzieć. Mam świadomość, że ta dzisiejsza wypowiedź może budzić kontrowersje. Odpowiadam: taką właśnie ma być ! Jeżeli szukamy nowych motywów do jeszcze bardziej mocnego intelektualnie i roztropnego popierania koncepcji mądrej współpracy polskiego banku centralnego z polskim rządem to tych tematów, o których mówię dziś pomijać nam nie wolno.

Odrzucam koncepcję zgodnie, z którą bank centralny i rząd są tylko od siebie niezależne. One wprawdzie powinny być niezależne, ale współpraca jest ważniejsza niż walka. Czyż nie o to apelował Jan Paweł II mówiąc: ,,walka nie może być silniejsza od solidarności” ? O tym musimy pamiętać i to jest nasz obowiązek także w aspekcie rozważań gospodarczych. Nie wolno pod żadnym pozorem ulec ułudzie internacjonalizmu mogącego prowadzić do preferowania tego co zagraniczne, kosztem tego co polskie, także w sferze gospodarczej.

Zdecydowanie należy pracować nad wypracowaniem takich metod komunikacji między przedstawicielami NBP a obywatelami naszego państwa, członkami naszego narodu, aby charakter przekazu był jak najbardziej zrozumiały. Jestem głęboko przekonany, że Rada Polityki Pieniężnej i NBP będą wiernie strzec dobra naszej ojczyzny – Polski.

Poniższy tekst jest pełną wersją wywiadu jaki udzieliłem dla PAP w dniu 27 stycznia 2017 roku

Dr hab. Eryk Łon, prof. nadzw. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

 

Dlaczego chciałbym być nazywany ,,orłem” ?

24 lutego 2016

W dniu 30 stycznia 2016 roku Sejm Rzeczpospolitej Polskiej wybrał mnie do składu Rady Polityki Pieniężnej IV kadencji na lata 2016-2022. Wybór ten jest dla mnie zaszczytem i zobowiązaniem.

Chciałbym przyczynić się do tego, aby polska polityka pieniężna w jak największym stopniu służyła dobru polskiej gospodarki.

W kontekście poglądów poszczególnych osób na temat postulowanego przez nich charakteru polityki pieniężnej mówi się wiele o ,,gołębiach” i ,,jastrzębiach”. ,,Gołębiem” nazywa się osobę opowiadającą się za stosunkowo łagodną polityką pieniężną. ,,Jastrząb” z kolei to osoba przekonana o potrzebie prowadzenie polityki pieniężnej o stosunkowo restrykcyjnym charakterze.

Chciałbym, aby w debacie publicznej obok pojęć ,,gołębia” i ,,jastrzębia” pojawiło się też pojęcie ,,orzeł”. Osobiście ,,orłami” nazywam osoby opowiadające się za utrzymaniem naszej waluty narodowej i prawa Polski do prowadzenia własnej polityki pieniężnej. Chciałbym zasłużyć na miano takiego ,,orła”.

Byłem jednym z tych polskich ekonomistów, którzy już kilka lat temu wykazywali publicznie swoją niechęć do koncepcji wejścia Polski do strefy euro. Warto pamiętać, że własna waluta jest ogromnie ważnym atrybutem suwerenności.

Zachęcam do lektury opublikowanego przeze mnie w roku 2007 na stronie NBP raportu ,,Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro”.

Przedstawiłem w nim między innymi zalety suwerenności monetarnej oraz istotę proponowanej przeze mnie wówczas alternatywy wobec koncepcji członkostwa Polski w strefie euro”.

Oto link internetowy do raportu ,,Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro”.

http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Dr hab. Eryk Łon, prof. nadzw. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

 

Zakończenie wykładu – „Polski rynek akcji w 2015 roku – sytuacja bieżąca oraz perspektywy”

23 kwietnia 2015

W dniu 23 kwietnia 2015 roku na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu odbył się wykład otwarty pt.: ,,Polski rynek akcji w 2015 roku – sytuacja bieżąca i perspektywy”, który wygłosił Pan prof. nadzw. dr hab. Eryk Łon.

W wykładzie uczestniczyło ponad 150 osób. Czytaj więcej…

Wykład otwarty – „Polski rynek akcji w 2015 roku – sytuacja bieżąca oraz perspektywy”

15 kwietnia 2015

W dniu 23 kwietnia br. o godz. 15.00 w sali 111 A w Budynku Głównym Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu rozpocznie się wykład otwarty pt. „Polski rynek akcji w 2015 roku – sytuacja bieżąca i perspektywy”.

Wykład poprowadzi prof. nadzw. UEP dr hab. Eryk Łon.

Prof. nadzw. UEP dr hab. Eryk Łon jest naukowcem specjalizującym się w tematyce rynku kapitałowego i bankowości.

Jest autorem 3 książek: ,,Makroekonomiczne uwarunkowania koniunktury na polskim rynku akcji w świetle doświadczeń międzynarodowych” (2006), „Warto mieć polską walutę” (2008 r.) oraz „Powiązania amerykańskiej polityki budżetowej i pieniężnej z sytuacją na dojrzałych i wschodzących rynkach akcji” (2011 r.)

 

II edycja studium podyplomowego „Mistrzowie Rynków Finansowych” 2015-2016

15 kwietnia 2015

Sukces !
10 kwietnia 2015 roku Rada Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu wyraziła zgodę na uruchomienie w roku akademickim 2015/2016 II edycji studium podyplomowego „Mistrzowie rynków finansowych”.

W II edycji tego studium, obok dotychczasowych, pojawią się też nowi wykładowcy.

Będą to:

  • Ewa Domańska – główna specjalistka z Biura Gospodarski Pieniężnej Departamentu Skarbu SGB-Banku
  • Sławomir Kłusek – założyciel strony internetowej http://analizy-rynkowe.pl
  • Jacek Maciejewicz – były prezes SovereignFund
  • Mariusz Sadłocha – wieloletni prezes Domu Maklerskiego BZ WBK
  • Maciej Żelazny – wybitny inwestor na rynku Forex odnoszący na nim sukcesy.

Bardziej szczegółowe informacje o wyżej wymienionych osobach wraz z ich zdjęciami pojawią się wkrótce na tej stronie internetowej.